SA gitna ng isyu sa krisis ng bigas, may mga nagmungkahi na ‘wag na lang bigas ang kainin ng Pinoy upang hindi maapektuhan ng krisis na ito.
______________________________________________________________________________________

Sa katunayan, hindi lang bigas ang dapat bigyang pansin ‘pag dating sa pagkain ng Pinoy. Manapa’t, tingnan na rin natin ang mga kinakain ng Pinoy ngayon; upang masuri kung nakakatulong at nakakamura nga ba ang mga pagkaing ito.

Sa isang mabilis na pasada, ang mga karaniwan, paborito, kinasanayang pagkain circa 2008 ay: pandesal, sardinas, luncheon meat, instant noodles, hamburger, pizza, spaghetti, adobo, tilapia, hotdog, longganisa, tocino, itlog, sinigang, paksiw, ginataan, manok, tuyo, munggo.

Ang mga nabanggit ay maaaring kulang pa, pero ang mga ito ang kadalasang nagiging pang-ulam o pang-meryenda. Samantala, hindi na maaalis sa Pinoy ang iba’t ibang softdrink at kape.

Sa isang mabilis na pasada rin, parang walang mali sa mga pagkaing ito. Pero mayroon. Malaking kamalian. Bakit mali?

Imported lahat

Ang kinakain ng Pinoy ay nakabatay at dependent sa mga sangkap mula sa ibang bansa.

Ang pandesal, instant noodles, hamburger, pizza at spaghetti ay pawang gumagamit ng harina. Ang harina ay galing sa wheat. Walang wheat sa Pilipinas. Sa gayon, dependent ang mga pagkaing ito sa export mula sa ibang bansa. Sa gayon, mahal at talagang magmamahal ang mga ito.

Ang hamburger, luncheon meat, hotdog, at iba pang luto ng manok ay umaasa sa malakihang industriya ng paghahayupan. Walang masasabing cattle industry, babuyan o manukan ang Pilipinas na makasasapat sa malawakang produksyon ng hamburger, luncheon meat, hot dog at pang-araw-araw na luto ng manok.

At kapag pag-import na ang usapan, pumapasok na ang usapin ng politika o pamumulitika. Malaking pera kasi ang involved.

Masdan: Noong huling quarter lamang ng 2007, ang imported na manok ay umabot sa 32 milyong kilo. Kalahati nito ay galing sa America, at 40 percent ay galing sa Canada. Halos 100 libong metriko tonelada ang imported na beef noong 2006. Halos 60 libong metriko tonelada naman ang imported na baboy.

Sa baboy, ang karaniwang iniimport ay balat ng baboy, taba at laman loob. Ginagamit ito sa mga pinoprosesong pagkain tulad ng hotdog; at, believe it or not, imported din ang mga balat ng baboy na ginagawang chicharon.

Taun-taon, lumalaki nang lumalaki ang mga importasyong ito dahil sa dalawang bagay: ang pagtaas ng mga ipinapakain sa mga hayop na ito (na nangangahulugan ng pagbaba ng produksyon at pagtaas naman ng presyo ng lokal na karne), at ang obligasyon ng Pilipinas na mag-angkat dahil sa mga kasunduan sa global na kaayusan ng ekonomiya.

Higit pa sa bigas, ang importasyon ay siya nang gawi ng pamahalaan para pakainin ang Pinoy na ngayon ay may panlasa sa pagkaing dayuhan.

Siksik sa preservatives

Bukod sa usapin ng importasyon, mabilis ding maoobserbahan na ang karaniwang kinakain ng mga Pinoy ay hindi healthy. Kung nagbabasa lamang ang Pinoy sa nakasulat sa mga produktong binibili nila, madaling makita na ang mga delata, halimbawa, ay nagtatampisaw sa sodium, mga preservative, MSG, at taba. Ganoon din ito sa halos lahat ng processed food; pati na ang lokal na longganisa at tocino, ang mga instant noodles, at ang mga cubes na panimpla sa lutong-bahay.

Masdan ang nakalagay sa Nutrition Facts ng isang brand ng sardinas. Mabentang mabenta ito. Kahit isda ito na inaakala nating higit na healthy kaysa sa karne:

Total Fat 15%
Saturated Fat 15%
Cholesterol 15%
Sodium 8%

Idagdag pa natin ang mga kemikal na ginagawang pataba sa mga gulay at ang feeds, growth at sex hormone para sa lokal at imported na paghahayupan at isdaan. Ang pagkaing Pinoy ngayon ay parang pagkain na rin ng mga kemikal, feeds, preservative at MSG na pawang produkto rin ng mga dayuhan.

Ang resulta? Nilalaman ng mga dyaryo at iba pang media ang mga teenager na namamatay sa high blood; sakit sa puso, atay, bato; at ang dumaraming nagkaka-cancer.

Love natin ang KFC

Bakit nagkaganito ang pagkaing Pinoy?

Malaki ang kasalanan ng advertisement, at ang kulturang pinaiiral upang tumingala sa mga gawi ng dayuhan.

Opo, hindi lamang usapin ng ekonomiya at politika ang pagkain; usapin din ito ng kultura.

Hinubog at hinuhubog ang isipan ng Pinoy sa kultura na dapat paboran niya ang asal ng mga dayuhan o produkto ng mga dayuhan.

Sa pagpasok ng dekada ‘70, hindi pa sikat ang french fries, hamburger at deep fried chicken; mga pagkain itong notorious sa saturated at transfat, bukod pa sa cholesterol. Sa katunayan, umatras muna ang Kentucky Fried Chicken sa mga panahong ito; gayon ding hindi makaporma ang McDonald’s hamburger. Panahon iyon ng matinding nasyonalismo.

Nakita din kasi ng mga Pinoy na bland ang lasa nito o talagang walang lasa ‘pag hindi ginamitan ng ketchup o gravy. Pero dahil sa advertisement, naging uso ito na para bang hindi kumpleto ang pagkatao ng Pinoy ‘pag hindi siya nakakakain ng “bad” food na ito na wala pang lasa.

Advertisement din ang nagturo sa kabataan ngayon na masarap magkape kahit halos P100 ito (pero umaangal sa P35 presyo ng bigas); na hindi kumpleto ang salu-salo ‘pag walang softdrinks (na pulos asukal lang); na dapat mag-gatas (samantalang may lactose intolerance ang Pinoy, at walang cattle industry ang Pilipinas); na mas masarap ang prutas ng ibang bansa (na puro kemikal na pampatagal ng shelf life); na masama ang coconut oil; na dapat mas kumain ng karne; at marami pang iba.

Gulay at isda

Nang pumasok sa isipan ng Pinoy na dapat kumain siya ng pagkain ng ibang bansa (o ng pagkain mula sa gustong i-export ng ibang bansa), lumaki ang importasyon ng Pilipinas at nakawawa ang lokal na produkto. Nakawawa rin ang kalusugan ni Juan dela Cruz.

Samantala, kahit na lahat ng nutritionist ng buong mundo ay nagsasabing higit na healthy ang gulay at isda (o mga natural na pagkain), wala nang panlasa ang Pinoy sa wastong pagkain.

Ipagyayabang pa niya na nagiging makabayan siya kapag kumakain ng adobo (na naglalangoy sa mantika), lechon (na panay cholesterol), at balot (na pulos uric acid).

Syanga pala, dala rin ng dayuhan ang mga pagkaing yan.